Train je brain(s) Het is al lang geen nieuwtje meer dat jongleren goed is voor je hersens. En natuurlijk ook heel laagdrempelig om mee te beginnen als je wat meer wilt bewegen. In het begin lijkt het moeilijk, maar wie een training krijgt bij Gera de Leeuw leert versneld jongleren doordat de jongleertechniek fase voor fase wordt doorgenomen. “Iedereen zou moeten leren jongleren” is de mening van Gera, die zelf al jaren fanatiek aan het oefenen is. “Het scheelt dat ik misschien wel de meest onhandige circusdocent ter wereld ben geweest, noem nu de techniek borden draaien. Ik heb er weken over gedaan om dat onder de knie te krijgen, terwijl iedereen mij thuis uitlachte als ik weer eens een verwoede poging deed. Belangrijkste is dat ik volhield. En dat geldt ook voor het jongleren met 3 ballen. Ook daar voorspelden de huisgenoten dat ik het nooit zou leren. Het had inderdaad wat tijd nodig. Het gemak waarmee ik het nu voordoe, is bedrieglijk, want als er eentje is die weet hoe moeilijk het kan zijn…. De meeste mensen die deze techniek nu van mij leren kunnen het binnen een half uurtje of sneller. Het leukste is de vreugdekreten van mensen die na diverse pogingen bijna opgaven en dan toch opeens wel dat bordje kunnen laten draaien met het stokje in 't midden. Of de mensen die eerst niet meedoen omdat ze last hebben van hun arm, die dan beseffen dat er niks beters is dan beweging in plaats van stilhouden. De mooiste jongleertechniek voor mij is het jongleren met 3 ballen. Vaak roepen cursisten enthousiast dat ze dat nog kunnen van vroeger, maar dan blijkt dat ze met hun rechterhand gooien en met hun linkerhand opvangen. Bij jongleren gaat het er om dat je zowel met links als met rechts gooit. En dat maakt dat jongleren nu zo speciaal voor de hersens. En dat maakt het zo moeilijk voor mensen om eraan te beginnen, want dat automatisme van met rechts gooien en links vangen krijg je niet zo 1-2-3. Ook hier worden mensen echt enthousiast als het lukt om met 2 handen te gooien. Dat gooien met 2 handen is natuurlijk belangrijk, want zo kun je dubbel zoveel snelheid maken met jongleren. En door met 2 handen te gooien en te vangen krijg je dus die gunstige werking op de hersencellen. In het dagelijks werk van Gera de Leeuw, die werkt met mensen met lichte hersenbeschadigingen, heeft het jongleren een zeer gunstige invloed. Gera: “Je ziet ze meer zelfvertrouwen krijgen, helderder werken, en het is voor hen een zeer welkome afwisseling van het vrij eentonige werk wat ze hier te doen krijgen. Iedere dag een beetje jongleren maakt compleet andere mensen van ze. Na zo’n jongleersessie kan er weer beter worden geconcentreerd op het werk. In het Algemeen Dagblad stond vorig jaar een artikel over de Hersenstichting en de hersenweek. Hierbij pleitte van Prof. Dr. Peter Beek van de faculteit Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit voor bewegen en jongleren. Hieronder een deel van een interview: “Lichamelijke activiteit is goed voor het brein. Wie kent die reflexen niet, wanneer je bijvoorbeeld iets heets aanraakt? Op dat moment gaat er een signaal naar de hersenen: terugtrekken die hand! Zo’n beweging gaat bijna automatisch. Bijna niemand realiseert zich dat de hersenen de basis vormen voor het aansturen van de spieren. Bewegen goed is voor het brein. Door (intensieve) inspanning komt in de hersenen een stofje in actie dat niet alleen de vorming van nieuwe hersencellen en de verbindingen daartussen bevordert, maar er gaat ook een preventieve werking vanuit: het helpt hersencellen te overleven. Zo heeft lichamelijke activiteit mogelijk een gunstig effect op het voorkomen van ziekten als die van Parkinson en Alzheimer. Voor de hersenen is een combinatie van lichamelijke én geestelijke training, het beste. Die twee moeten samengaan of elkaar afwisselen. Allebei zorgen ze voor een continue reuring in het brein, waarbij cellen met elkaar wedijveren om bij een activiteit betrokken te raken. Bij hersenbeschadiging kan gedeeltelijk herstel ontstaan door zowel het lichaam als de hersenen te trainen. Wie een leven lang intensief heeft bewogen én gedacht - met een gezonde geest in een gezond lichaam - is bijvoorbeeld beter bestand tegen de gevolgen van een beroerte dan iemand die dat niet heeft gedaan. Alle manieren van bewegen een positief effect op het brein, of het nu om voetbal, tai chi of dansen gaat. Bewezen is dat bewegen goed is voor bot- en spiercellen. Bewegen heeft ook een gunstige uitwerking op zenuwcellen. Het Universitair Medisch Centrum te Utrecht doet hier nader onderzoek naar. Eén ding staat vast: dagelijks komen er nieuwe hersencellen en verbindingen bij en worden er oude opgeruimd. We hebben zelf in de hand hoe onze hersenen zich ontwikkelen. Je bent hoe je beweegt. Het brein is qua structuur een optelsom van de dingen waartoe we ons hebben gezet. Om een leven lang te kunnen leren, zijn de hersenen voortdurend in ontwikkeling.’ De hersenen hebben verschillende functies. Evenwicht, coördinatie en concentratie zijn de belangrijkste. Door middel van oefeningen kunnen we deze hersenfuncties trainen. Zo zijn wandelen en nordic walking (‘langlaufen’ zonder sneeuw), effectieve middelen om te werken aan meer balans. Van wandelen is al aangetoond dat het helpt tegen depressies”, aldus Prof Beek
JONGLEREN Jongleren is goed voor de hersenen, zoals we van prof Beek begrijpen. Bij jongleurs bevindt zich meer grijze stof in de hersenen; het deel van het centraal zenuwstelsel dat de neuronen (zenuwcellen) bevat. Jongleurs gaan handiger om met de verwerking van visuele informatie, zoals het inschatten van afstanden bij het gooien van ballen. Jongleren blijkt dus goed voor het vergroten van inzicht. Bovendien prikkelt het het voorstellingsvermogen, net als musiceren, schilderen en borduren, ook vaardigheden waarbij precieze handcoördinatie samen gaat met concentratie. Binnen de hersenwetenschap wordt de laatste tijd veel studie gedaan naar taken die met 2 handen worden uitgevoerd (bimanuele coördinatie). Interessant is dat de bewegingen van de handen niet onafhankelijk van elkaar geschieden, omdat de hersenhelften elkaar beïnvloeden. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het ‘spiegelbeweging’- effect, wanneer een jong kind een éénhandige taak moet uitvoeren. Heeft het in allebei de handen een balletje vast, en moet het in één ervan knijpen, dan zal het meestal automatisch ook in het andere knijpen. Beek: ,,Dat is een uiting van communicatie tussen de hersenhelften. Om een dergelijke taak te kunnen uitvoeren, moeten je hersenen deze beïnvloeding leren onderdrukken. Kinderen kunnen dat pas vanaf een jaar of tien, wanneer de verbinding tussen de hersenhelften is volgroeid. Doordat die helften niet onafhankelijk werken, zijn taken waarbij de handen elk een eigen beweging uitvoeren meestal lastig. Denk aan met beide handen een ander ritme drummen of verschillende ruimtelijke figuren maken. De handen gelijk op en neer bewegen, en recht tegen elkaar in, zijn bimanuele taken die de mens bevallen. Met andere patronen hebben we meer moeite. Onze hersenen zoeken een bepaalde eenvoud. Dat neemt niet weg dat we zelfs moeilijke taken, zoals jongleren, toch kunnen aanleren. Al is het maar omdat onze hersenen erom vragen. Heeft uw personeel ook behoefte aan een leuke braintraining tussendoor? Wij komen naar uw bedrijf of kantoor om daar op de werkplek een jongleertraining te verzorgen. Alle deelnemers een kokertje jongleerballen om thuis verder te oefenen, of elke dag op het werk. Ook voor jongleertrainingen in het onderwijs. Jongleren is in dit kader bijna een must voor mensen die een SPW opleiding volgen. Wij werken met
kundige jongleerdocenten, o.a. meervoudig Nederlands Kampioenen op gebied van meerdere disciplines. Lees ook het artikel dat 17 oktober 2009 in de NRC stond
|
